Untitled

September 6th, 2012 § 0

Tôi chưa từng gặp anh. Tôi cũng không biết gì nhiều về anh. Tôi chỉ nghe một số đồng nghiệp của anh, những lúc trà dư tửu hậu, nói đến anh. Họ nói anh đã chiến đấu, theo cách của anh. Theo con đường của anh. Tôi không biết con đường đó là đúng hay sai, vì trong thời buổi này hình như đúng sai đều lẫn lộn. “Hình như,” vì cả cái câu vừa viết tôi cũng không biết là sai hay đúng nữa.

Nhưng hôm nay tôi bắt gặp một bức hình anh cười chào bạn bè khi người ta giải anh ra tòa. Người ta xét xử anh. Vì anh đã chiến đấu, theo cách của anh.

Tôi không biết cách đó là đúng hay sai, vì thời buổi này hình như đúng sai đều lẫn lộn.

Nhưng vô tình tôi bắt gặp bức hình anh cười, và nước mắt tôi cứ thế chảy ra.

Trời ơi. Bao nhiêu con người bị bắt, con người bị giết, con người bị cướp, con người bị đọa đày từng ngày ngoài kia. Con người đơn độc, con người lạc lõng, con người buồn tủi từng giờ ngoài kia. Con người đói rách, con người run rẩy, con người nhục nhã từng phút ngoài kia. Bao nhiêu chuyện bẩn thỉu, bần tiện và đau lòng đang xảy ra từng giây ngoài kia.

Mà tôi thì ngồi đây như một thằng vô dụng.

Lạy trời, đừng để cho dân tộc này đau khổ thêm nữa.

Đừng để những cái xấu cứ hoành hành thêm nữa.

Đã bao nhiêu năm tháng, bao nhiêu thế kỉ rồi. Bao giờ thì những người như anh tôi, như các bạn tôi có thể bình yên mà sống? Bao giờ thì cái xứ sở này được bình yên mà sống?

Trời ơi.

Ba giờ sáng

August 18th, 2012 § 3

Em có còn đó không? Anh vẫn đang ở đây. Anh chỉ có một mình.

Con người ta phải ở một mình, chiến đấu một mình, cười một mình, khóc một mình, thật đáng sợ.

Anh cũng muốn mạnh mẽ. Anh muốn mỗi ngày trôi qua anh có thể nhìn lại mà không cảm thấy xấu hổ hay tiếc nuối điều gì cả. Nhưng không ai được ban cho đặc quyền ấy.

Anh không biết mình đang lớn lên hay chỉ đang già đi. Anh không biết những người xung quanh anh, họ tồn tại như thế nào. Một ngày của họ trôi qua như thế nào. Cuộc đời của họ trôi qua như thế nào. Họ đã làm được gì ngày hôm qua. Ngày hôm kia. Và ngày hôm trước nữa. Làm sao để họ tiếp tục ngày mai, khi ngày hôm nay của họ trống rỗng và vô vị. Họ chụp hình những món ăn ngon. Họ mua những chiếc áo đẹp. Họ hát những bài hát hay. Họ nói “Mưa” và những lời triết lí cao siêu khác. Họ đi xung quanh anh, cười đùa nức nở. Anh đi giữa họ, âm thầm chờ đợi.

Chờ đợi thêm ba bốn chục năm. Chuyến đi dài thật dài.

Mà anh thì mỏi mệt.

Về cừu

March 13th, 2012 § 11

(Nhân xem Kony 2012, Việt Gốt Te Lần và những thứ khác.)

Không, cái các bạn cần lúc này không phải lòng tin. Các bạn cần phải tỉnh táo. Các bạn cần phải biết nghi ngờ.

Các bạn ngoan ngoãn như những con cừu, tội nghiệp như những con cừu. Các bạn bị tẩy não từ khi mới sinh ra, các bạn nhầm lẫn giữa chính quyền và đất nước, giữa con người và thần thánh. Đó không phải là lỗi của các bạn. Khi các bạn lớn lên một chút, các bạn đọc những thông tin trái ngược từ Dân Luận, Dân Làm Báo, Ít Xì Cà Phê các loại, các bạn như nghe tiếng sét giữa trời quang, các bạn lăn lộn đau đớn vì bị người ta lừa dối. Từ đó các bạn quay sang đả kích Đảng, đả kích chính quyền, đả kích cộng sản, đả kích Các Mác và Lê Nin và Xít Ta Lin và Mao Trạch Đông, các bạn hô hào “Bọn giết người, bọn đồ tể, quân sát nhân uống máu không tanh,” các bạn đem Thiên An Môn và cách mạng văn hóa và cải cách ruộng đất làm nhiên liệu, các bạn nghiến răng nhắm mắt mà căm phẫn mà hận thù. Lúc ấy, những con người từ nhỏ các bạn được dạy phải căm thù lại trở thành tia sáng chỉ đường cho các bạn, mỗi lời người ta nói ra các bạn xem như là sấm truyền. Những thần thánh tuổi ấu thơ của các bạn lại trở thành thằng hề, họ làm gì các bạn cũng thấy đạo đức giả, ngu xuẩn, độc ác, vô lại. Các bạn từ một cái chuồng cừu này chạy sang một cái chuồng cừu nọ, miệng be be, đầu hí hửng nghĩ mình được mở mang, đã sáng rõ, đã được mặt trời chân lí chiếu văng chim. Nhưng thật ra, các bạn vẫn là cừu. Cừu đi bên trái hay cừu đi bên phải cũng vẫn chỉ là cừu mà thôi.

Các bạn nghĩ, từ xưa đến nay, ai là những người có đức tin lớn nhất? Các bạn tưởng ông John Lennon ổng hát bài Imagine là ổng tin sao? Nhầm. Ổng còn không tin vào Beatles, ổng nói ổng chỉ tin vào ổng và Yoko. Đó là ổng nói vậy, nhưng tôi cũng không tin ổng nốt. Tôi nghĩ ổng còn không tin vào Yoko nữa kia. Làm sao ổng có thể tin vào một người nào khác ngoài ổng ra? Các bạn nghĩ Trịnh Công Sơn tin sao? Chỉ vì ổng uống nước mắm để trốn bị động viên, trốn hết chỗ này đến chỗ kia, để viết “Hôm nay tôi nghe có con chim về gọi?” Thật là hài hước. Những người có đức tin lớn nhất chính là những người đã xây nhà thờ, xây chùa chiền miếu mạo, những người sì sụp lạy cái cây bị sét đánh, những người mặt mày nghiêm trọng mà đồn nhau là có người đi được trên nước và chữa bệnh băng huyết, những người ném đá vào đàn bà có chửa, những người mang củi và châm lửa đốt cái ông bảo trái đất hình tròn và quay điên cuồng xung quanh mặt trời, những người tình nguyện ngồi vào máy bay tiêm kích thực hiện kamikaze, những người đã hi-jack thành công và lái chiếc Boeing đâm vào tòa tháp. Chính vì cái lòng tin ngu xuẩn ấy mà có chiến tranh, có thập tự chinh, có bom nguyên tử, có phát xít, có đồng minh, có hội nhóm cánh hẩu, có tất cả những thứ ghê tởm nhất trên thế giới này.

» Còn nữa chưa hết, bấm vào đây để đọc tiếp đừng ngại «

Nghĩ cho ra cái tựa thật là phiền phức

October 2nd, 2011 § 5

Khi máy bay chuẩn bị hạ cánh thì đồng hồ chỉ gần mười hai giờ đêm. Từ trên cao nhìn xuống, bến cảng nhô ra như một cánh cung lớn, viền bởi những ngọn đèn sáng rực. Mặt nước cũng sáng lóa hàng ngàn ánh đèn sặc sỡ từ hàng ngàn con tàu đang thả neo. Những tia la-de nhiều màu chiếu thẳng lên trời, đan xen nhau như một bức tranh cỡ lớn thời hậu hiện đại. Đã mười hai giờ đêm, nhưng cái thành phố xa lạ này chưa hề ngủ.

Tôi có một ám ảnh. Thuở nhỏ, những dịp nghỉ hè tôi hay đi tàu từ miền Trung vào miền Nam, rồi lại từ Nam ngược ra Trung. Ban đêm, đoàn tàu cũ kĩ lọ mọ như một lão già chống gậy, nặng nề bò qua những đèo, những hầm, những đồng cỏ hoang vu dưới cơn mưa tầm tã. Gió luồn qua khe núi, hú lên những tiếng ma quái rùng rợn giữa trời khuya. Không một ai còn thức. Nhưng khi qua những trạm gác, tôi luôn thấy một người mặc áo tơi, cầm ngọn đèn bão đứng làm hiệu cho đoàn tàu. Trong vài giây ngắn ngủi, ánh đèn vàng vọt hắt lên, vẽ ra những đường nét góc cạnh nhọn hoắt của khuôn mặt hốc hác, đôi gò má nhô cao, đôi mắt hõm sâu mệt mỏi vì thiếu ngủ. Rồi đoàn tàu ầm ào đi qua, bánh nghiến ken két trên đường ray. Tôi chồm người ra cửa sổ, ngoái nhìn lại, vẫn thấy đốm sáng ấy le lói đằng sau đuôi tàu một lúc lâu, cho đến khi chìm hẳn vào màn đêm dày đặc rồi mất hút. Cảnh tượng ấy in sâu vào trí óc tôi cả một thời thơ ấu, nặng nề, bứt rứt và khổ sở, nhất là khi tôi bắt đầu lờ mờ nhận ra rằng ngọn đèn của người gác tàu không phải ngọn đèn anh hùng “trên đường ta đi đánh giặc, dù vào Nam hay ta lên Bắc” của nhà thơ Chính Hữu, mà là một loại đèn buồn tủi hơn nhiều, cơ cực hơn nhiều.

Rồi tôi ra thành phố học. Thành phố có đèn điện, là một thế giới sáng sủa, rất khác với vùng quê tôi đã sống. Trong suốt bảy năm tôi ở đó, đã có bao nhiêu quán cà phê xuất hiện, bao nhiêu nhà hàng mọc lên. Lại có cả một cây cầu xoay, đèn thắp hai bên thành cầu làm cả một khúc sông sáng rực. Từ bờ sông đi về phía trong một chút là khu chợ. Những buổi đi học về khuya, tôi đạp xe một mình qua khu chợ đó, nghe cái mùi hăng hăng nồng nồng của rác rến xộc vào mũi. Dưới gốc cây sao bên vệ đường hay có một chiếc xe đẩy rác, trước xe treo lủng lẳng một cây đèn hiệu chiếu sáng nhờ nhờ một khoảnh đất nham nhở đầy vỏ cam, xác mía, bao nhựa, cọng hành. Và một chị mặc quần áo phản quang cặm cụi cầm chổi quét đường mà mặt mũi buồn thiu. Hoặc cũng có thể chị ta không buồn, chỉ là cúi mặt xuống đất nên trông có vẻ buồn, tôi không biết. Nhưng cái hình ảnh chị công nhân quét rác ấy, cái dáng người xiêu vẹo ấy, bộ quần áo nhàu nhĩ có hai vạch phản quang sau lưng, và nhất vùng sáng mờ mờ không đủ soi rõ mặt người ấy, tất cả đọng lại trong bộ não non nớt của tôi thành một kí ức buồn rầu.

» Còn nữa chưa hết, bấm vào đây để đọc tiếp đừng ngại «

Thư cho Luyện

September 7th, 2011 § 5

Chú Luyện ơi, thế là chú bị tó rồi đấy nhỉ?

Anh thương chú biết bao nhiêu. Nhớ tuổi thơ anh với chú, chúng ta suốt ngày bắt gà đá dế ngoài nội, anh còn thò lò mũi xanh và chú còn cởi truồng lòi chim xanh mông xanh. Chú nức tiếng xinh giai ngay từ nhỏ, với lông mi đen và tóc cũng đen, trong khi da trắng răng trắng và cái đờ đến ngay cả lòng trắng mắt chú nó cũng trắng nốt. Anh nhớ ngày ấy đi chơi với chú toàn nghe người ta khen “ối giời con cái nhà ai mà xinh thế, ô kia nó chớp mắt kìa, ô xem nó mút ngón tay kìa, ô nó bĩnh trong quần kìa đẹp thế nhẩy”, còn anh thì mặc cảm xấu xí chỉ biết dùng tay áo quẹt nước mũi ngang mặt, tối về lấy tăm nhang xăm lên cổ tay hai chữ Hận Đời. Lớn lên một chút anh với chú cùng đi học, trong lúc anh bắt chước Thi Sách thắp ngọn đèn dầu tập tọe làm thơ tán gái đến vàng cả mắt thì chú hai tay bốn em cứ dập dìu hết bụi chuối đến bụi môn như Lục Vân Tiên mò Kiều Nguyệt Nga. Thế mà chú nay bị tó rồi sao?

Chú bị tó rồi sao Luyện? Anh bàng hoàng nghe bảo chú chém người xong vượt biên qua đất bạn hòng đào thoát, xong lại nghe tiếng gọi của gia đình mà lò dò men hẻm núi quay về, ngu ngu cái mặt quái nào lại lọt ngay vào rọ. Cái đời xảo trá quá chú nhỉ, thế mà chúng mồm to cứ bô lô rằng gia đình là mái ấm, rằng hãy hồi cư, rằng ta về ta tắm ao ta dù trong dù đục vẫn là cái ao. Anh không biết chú thế nào, chứ nếu là anh thì kiếp sau anh nguyện làm quả trứng vịt lộn, không cần cửa cần nhà chi chi cả mà lại giúp ích cho đời gấp vạn lần hơn.

Chú Luyện thân mến, ở trong ấy chú có đài có ti vi để nghe thời sự gì chăng? Chú có được cập nhật tin tức không? Chắc là không đâu nhỉ, đến ngoài này khối người còn mắt lác tai ù huống gì là chú. Thế cho nên anh kể sơ qua cho chú nắm nhé. Trời lúc này đang vào thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng anh đang nao nức những kỉ niệm nôn nao của buổi tựu trường. Nếu chú có được nhét vào xe bít bùng mà giải đi trên phố, nhớ ném viên sỏi kêu “cộp” đánh lạc hướng các anh rồi len lén nhìn qua cái lỗ thông hơi mà xem cảnh các em bé nô nức cùng bố mẹ lao đến trường như đang hăng hái dự giải Marathon có trò ném lao và bắn dĩa, trong khi các em lớn hơn thì tô son trát phấn, xõa tóc qua một bên vai trái và một bên mắt phải, ngồi ủ rủ như con gà rù trên xí xổm, nhưng lại ngước lên trời chu mõm làm vài cú hình chụp “hốt bôi trường Bưởi, nữ sinh Ngô Quyền”. Chú hãy nhìn cho kĩ gương mặt ngây thơ trong sáng của các em, anh có thể lấy cả đầu và đít ra bảo đảm với chú rằng với cái nền giáo dục cải cách triệt để hiện nay, mỗi năm mỗi đổi thay toàn diện, mỗi năm mỗi sách mới vở mới bài phát biểu cũ lá thư cũ, ngày mai trong đống xuân xanh ấy thế nào cũng có kẻ theo gương chú mà trở thành Song Phớ Giang Hồ Thủ, sẽ được cùng với chú sóng đôi thành như đôi bạn trong kì đại hạn Dê Trắng Bê Vàng.

» Còn nữa chưa hết, bấm vào đây để đọc tiếp đừng ngại «